Eğitim Durumundan Tayin Hakkı Var mı? Memur İşçi

Kamu çalışanlarının kariyer planlaması içinde önemli bir yere sahip olan eğitim durumu tayin hakkı, personelin meslek hayatını eğitim yaşamıyla dengelemesine olanak tanıyan bir konudur. Peki gerçekten eğitim nedeniyle tayin hakkı var mı? Hangi personel bu haktan yararlanabilir? Bu kapsamlı rehberimizde tüm detayları bulacaksınız.

657 Sayılı Kanun ve Eğitim Durumu

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 72. maddesinde memurların yer değiştirme suretiyle atanmaları düzenlenmiştir. Ancak dikkat edilmesi gereken önemli bir nokta bulunmaktadır: Devlet Memurları Yer Değiştirme Suretiyle Atamalarına İlişkin Yönetmelikte öğrenim mazereti ya da öğrenim nedeniyle tayin ile ilgili bir düzenleme yapılmamıştır.

Bu durum, öğrenim durumundan tayin konusunda genel bir hakkın bulunmadığını göstermektedir. Bazı devlet memurları ise lisans eğitimlerine ek olarak yüksek lisans ya da doktora eğitimleri yapabilmektedir ve bu süreçte tayin talep edebilmek için kurumlarının özel düzenlemelerine bakmak gerekmektedir.

Hangi Kurumlarda Eğitim Durumu Tayin Hakkı Vardır?

Sağlık Bakanlığı Personeli

Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşları Atama ve Nakil Yönetmeliği’nin 21. maddesinin 7. fıkrasında, personelin sağlık ile ilgili bir alanda en az dört yıllık lisans öğrenimi gördüğünü belgelendirmesi halinde, münhal kadro olması ve öğrenim süresi ile sınırlı olmak kaydıyla, öğrenim gördüğü yere yer değiştirme suretiyle atanma talebi değerlendirilir.

Sağlık Bakanlığı eğitim tayini şartları:

• Sağlıkla ilgili alanda minimum 4 yıllık lisans eğitimi
• Öğrenim belgesinin sunulması
• Münhal kadro bulunması
• Öğrenim süresiyle sınırlı olma
• Bir defaya mahsus kullanım hakkı

Öğrenim durumu nedeniyle atanmaları yapılanların çocuklarının öğretim kurumları ile ilişkilerinin devam ettiğini, her öğrenim yılı başında kurumdan sağlayacakları belge ile kanıtlamak zorundadırlar.

Milli Savunma Bakanlığı ve Kuvvet Komutanlıkları

Milli Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı Ve Kuvvet Komutanlıklarında Görevli Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin 11. maddesinin 3. fıkrasında, memurun eğitim durumuna dayanarak yer değiştirme isteğinde bulunabilmesi için; durumunu belgelendirmesi şartıyla mevcut tahsil seviyesinin üzerinde en az ön lisans düzeyinde eğitim görmek üzere sınavı kazanmış olması gerekir.

MSB personeli için önemli şartlar:

• Mevcut tahsil seviyesinin üstünde eğitim olması
• Minimum ön lisans düzeyinde olması
• Sınav kazanıldığının belgelenmesi
• Bölgelerdeki zorunlu çalışma sürelerinin tamamlanmış olması
• Sınıf ve unvana uygun kadro bulunması

Jandarma ve Sahil Güvenlik Komutanlığı

Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığında Görevli Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin 11. maddesinde, memurun eğitim durumuna dayanarak yer değiştirme isteğinde bulunabilmesi için mevcut tahsil seviyesinin üzerinde, en az lisans, yüksek lisans veya doktora örgün eğitimini yapmak üzere sınavı kazanmış olması ve kaydını yaptırdığını belgelendirmesi öğrenim göreceği eğitim kurumunun bulunduğu ilde sınıf ve unvanına uygun münhal kadro bulunması şartları aranır.

Millî Eğitim Bakanlığı Durumu

Millî Eğitim Bakanlığı açısından durum farklıdır. 2003 tarihli yönetmelikte yer alan ve çocukları, eşi veya kendisi yüksek öğretim kurumlarında okuyanlar ile bulunduğu yerde çocukları, eşi veya kendisinin öğrenim düzeyine uygun ilk veya orta öğretim kurumu bulunmayanların kadro durumunun elverişli olması şartıyla öğretim kurumlarının bulunduğu yere veya yakınına atanabileceklerine ilişkin hüküm 2013 yılında kaldırılmıştır.

Sözleşmeli Personel ve 4/B Personelin Durumu

Sözleşmeli Sağlık Personeli

İstanbul’da görev yapan sözleşmeli hemşire üyenin eğitim durumu nedeniyle Aydın iline tayin talebi mevzuata göre böyle bir hakkın bulunmadığı gerekçesiyle reddedilmişti. Ancak bu durumda önemli bir mahkeme kararı bulunmaktadır.

İstanbul 10. İdare Mahkemesi verdiği kararda 657 Sayılı Yasanın 4/A maddesine göre istihdam edilen sağlık personelinin eğitim durumundan tayin hakkı olduğuna dikkat çekildi. Mahkeme kararında belirtildiği üzere, sözleşmeli memur eğitim tayini mevzuatta açıkça düzenlenmese bile Anayasal eğitim hakkı temelinde değerlendirilmelidir.

3+1 Sözleşmeli Personel

Sağlık Bakanlığı bünyesinde 3+1 sözleşmeli personel olarak çalışanlar için özel düzenlemeler mevcuttur. Bu personel, sözleşmeli personel eğitim durumu tayin kapsamında belirli şartları sağlamaları halinde tayin talebinde bulunabilmektedir.

İşçi Personel İçin Durum

696 Sayılı KHK Kapsamındaki Sürekli İşçiler

696 sayılı KHK ile sürekli işçi kadrosuna geçen işçiler yönünden tayin hakkı (işçinin görev yerinin değiştirilmesi) hususunda ek bir düzenleme bulunmamakta olup KHK uyarınca, taşeron işçiler çakılı kadro ile kamu kurumlarına atanmışlardır.

İşçi eğitim durumu tayin hakkı konusunda genel bir düzenleme bulunmamaktadır. Ancak bazı kurumlar kendi toplu iş sözleşmeleri çerçevesinde belirli yer değiştirme hakları tanımaktadır. Engelli kamu işçilerinde durum biraz farklı işliyor. İlgili yazı için; Engelli Kamu İşçisi Tayin Hakkı

Bakanlığa bağlı 10 No.lu “Ticaret, büro, eğitim ve güzel sanatlar” işkoluna kayıtlı iş yerlerine ilişkin olarak imzalanan İşletme Toplu İş Sözleşmesinin “İş ve İşyeri Değişikliği” başlıklı 16’ncı maddesinde işçinin iş yeri değişikliğine ilişkin düzenlemeler yapılmış olup bu düzenlemeler kapsamında her yıl 1 Nisan-30 Haziran tarihleri arası atama dönemi olarak belirlenmiştir.

Kamu İşçileri Tayin Talepleri

Kamu Denetçiliği Kurumuna yapılan başvurulardan; çalışma koşulları, nakil talepleri, meslek kodu ve unvan değişikliği gibi durumların mevzuat hükümlerinde öngörülmediği belirtilmiştir. Bu durum, kamu işçisi tayin hakkı konusunda yasal düzenleme eksikliği olduğunu göstermektedir.

Emsal Mahkeme Kararları

Çocuğun Öğrenim Durumundan Tayin – Danıştay Kararı

Danıştay 2. Daire Başkanlığının 17.02.2022 tarihli 2017/2341 E., 2022/603 K. sayılı kararında, Samsun İli, Atakum İlçesinde Biyoloji Öğretmeni olarak görev yapan davacının çocuklarının öğrenim durumu mazereti nedeniyle Ankara İline naklen tayin talebinin reddine ilişkin işlem incelenmiştir.

Davalı idareler tarafından; üst hukuk normu olarak, 652 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname‘nin 37. maddesinde ve Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik’te, öğretmenlerin çocuklarının öğrenim durumuna bağlı olarak yer değişikliğine ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği yolunda savunma yapılmıştır.

Mahkeme, mevzuatta çocuk eğitimi nedeniyle tayin hakkının düzenlenmediğini tespit ederek ret kararını hukuka uygun bulmuştur.

Sözleşmeli Personel Eğitim Tayini İdare Mahkemesi Kararı

İstanbul 10. İdare Mahkemesi, idarenin tayin talebini değerlendirirken öğrenim süresiyle sınırlı kalmak kaydıyla atanmak istediği yerde ihtiyaç durumu, kamu hizmetinin aksayıp aksamadığı gibi hususlar da göz önüne bulundurulup değerlendirme yapılması gerekirken sözleşmeli personel ile ilgili mevzuat hükümlerinde eğitim durumundan tayinin yer almamasından dolayı reddedilmesinde hukuka uyarlılık bulunmadığı belirterek red işleminin iptaline karar vermiştir.

Bu karar, sözleşmeli personel lisansüstü eğitim tayin taleplerinde önemli bir emsal teşkil etmektedir.

Eğitim Durumu Tayin Başvurusu Nasıl Yapılır?

Başvuru Süreci;

1. Öğrenim Belgesinin Hazırlanması: Üniversiteye kayıt belgesi, öğrenci belgesi veya kazanıldığını gösteren resmi belge
2. Dilekçe Hazırlanması: Eğitim durumu açıklanarak tayin talebini içeren dilekçe
3. Kuruma Başvuru: İlgili birimin personel müdürlüğüne başvuru
4. Değerlendirme Süreci: Kurumun kadro durumu, hizmet ihtiyacı gibi kriterlere göre değerlendirme

Gerekli Belgeler

• Üniversite kayıt belgesi
• Öğrenci belgesi (dönem başlarında yenilenme zorunluluğu olabilir)
• Kimlik fotokopisi
• Tayin talep dilekçesi
• Görev yeri belgesi

Tayin Talebi Reddedilirse Ne Yapılmalı?

Hukuki Başvuru Yolları

Eğitim durumu tayin talebinde kurumlar takdir yetkisini kullanarak olumsuz cevap verebilmektedir. Bu ret işlemine karşı 60 gün içinde yürütme durdurma istemli iptal davası açılabilir.

İdari yargı süreci:

1. Ret kararının tebliğinden itibaren 60 gün içinde dava açma hakkı
2. İdare mahkemesine başvuru
3. Yürütmeyi durdurma talebi
4. İptal davası açılması

İtiraz Prosedürü

Ret kararını veren makamın bir üst makamına itiraz edilmelidir. İtiraz süresi, ret kararının tebliğinden itibaren 60 gündür. İtiraz başvurusu, ilgili makam tarafından 30 gün içinde değerlendirilir.

---

Sıkça Sorulan Sorular

Kurumsal Farklılıklar ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

Her kamu kurumunun kendine özgü personel atama ve yer değiştirme yönetmeliği bulunmaktadır. Bu nedenle:

• Görev yapılan kurumun yönetmeliğini detaylı incelemek
• Personel müdürlüğünden bilgi almak
• Hukuki destek almak
• Emsal mahkeme kararlarını araştırmak önemlidir

---

Eğitim durumundan tayin hakkı konusu, 657 sayılı Kanun‘da genel bir düzenleme bulunmadığı için kurumdan kuruma farklılık göstermektedir. Sağlık Bakanlığı, Milli Savunma Bakanlığı ve benzeri bazı kurumlar kendi yönetmeliklerinde bu hakkı tanırken, birçok kurumda böyle bir düzenleme bulunmamaktadır.

Tayin talebi reddedilen personel, ret kararının tebliğinden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde dava açma hakkına sahiptir. Mahkeme kararları, özellikle Anayasal eğitim hakkı temelinde bazı durumlarda personel lehine sonuçlar verebilmektedir.

Kamu işçileri için ise durum daha net olup, mevzuatta eğitim durumu tayin hakkı bulunmamaktadır. Ancak Kamu Denetçiliği Kurumu’nun önerileri doğrultusunda gelecekte düzenleme yapılması beklenmektedir.

Her personelin kendi kurumunun özel düzenlemelerini incelemesi, gerektiğinde hukuki destek alması ve haklarını bilmesi büyük önem taşımaktadır.

---

Not: Bu makale 2025 yılı itibariyle güncel mevzuat ve mahkeme kararlarına dayanmaktadır. Mevzuat değişiklikleri için kurumunuzun personel birimi ile iletişime geçmenizi öneririz.