Yurt Dışında Çalışanın Türkiye’de Kıdem Tazminatı Alma Şartı

Yurt dışında çalışan Türk vatandaşlarının işçilik hakları konusunda en çok merak ettikleri konuların başında kıdem tazminatı alma şartları gelmektedir. Bu makalede, yurt dışında çalışan işçilerin Türkiye’de kıdem tazminatı hakkı olup olmadığı, hangi koşullarda bu hakka sahip olunacağı ve nasıl başvuru yapılacağı detaylı şekilde ele alınacaktır.

Yurt Dışında Çalışan İşçinin Kıdem Tazminatı Hakkı Var mı?

Yurt dışında çalışan işçilerin kıdem tazminatı hakkı bulunmaktadır. İşçinin işyerinde en az 1 yıllık kıdemi bulunması ve kanunda öngörülen koşulların sağlanması durumunda kıdem tazminatı talep edilebilmektedir. Ancak bu hakkın doğabilmesi için belirli yasal şartların bir arada bulunması gerekmektedir.

Temel Koşullar

Yurt dışı çalışan kıdem tazminatı hakları için aşağıdaki şartlar aranmaktadır:

1. İşçinin Türk vatandaşı olması
2. İşverenin Türk firması olması (Türk Ticaret Sicilinde kayıtlı)
3. En az 1 yıl çalışma süresi
4. İş sözleşmesinin uygun şekilde sona ermesi

İşçinin ve işverenin Türk olması, işçinin en az 1 yıllık çalışması bulunması durumunda, işten çıkarıldıklarında kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanırlar.

Kıdem Tazminatına Hak Kazanma Şartları

1. Çalışma Süresi Şartı

Yurt dışında en az 1 yıl çalışma şartı, kıdem tazminatı için zorunlu bir koşuldur. Bu süre kesintisiz olabileceği gibi, aynı işverene bağlı olarak yapılan aralıklı çalışmalar da aradaki süre 10 yılı geçmediği takdirde toplanabilmektedir.

Fasılalı çalışma durumu: Yargıtay kararlarına göre, bir işverenin yurt dışı işinde 3 ay çalıştıktan sonra işten çıkıp 2 sene sonra aynı işverende 9 ay daha çalışan işçinin kıdemi 12 ay olup, diğer şartlar da mevcut olduğu takdirde kıdem tazminatına hak kazanır.

2. İş Sözleşmesinin Sona Erme Şekli

Kıdem tazminatı alma koşulları arasında iş sözleşmesinin nasıl sona erdiği kritik önem taşımaktadır:

İşçinin Kıdem Tazminatı Alabileceği Durumlar:

• İşverenin haklı sebep olmadan iş sözleşmesini feshetmesi
• İşçinin haklı sebeple işi bırakması (hakaret, ücret ödenmemesi, mobbing vb.)
• Emeklilik şartlarının tamamlanması
• Erkek işçilerin askerlik nedeniyle işten ayrılması
• Kadın işçilerin evlendikten sonraki 1 yıl içinde işi bırakması
• İşçinin ölümü

3. Hangi Hukuk Uygulanır?

İş hukukunun emredicilik yönü ve işçinin korunması ilkesi uyarınca, Türk vatandaşı olan işçinin yurt dışına gönderilmesinde gönderen şirketin yurt dışındaki yabancı şirket ile organik bağı delillendirildiğinde Türk İş Hukuku uygulanmaktadır.

Organik bağ kavramı, Türkiye’deki işverenin yurt dışındaki şirket ile bağlantılı olduğunu ifade eder. Bu durumda Türkiye’deki işveren sorumlu tutulur.

Belirli Süreli Sözleşme ve Kıdem Tazminatı

Yurt dışı proje bazlı çalışma durumunda işçilere sıklıkla belirli süreli iş sözleşmeleri imzalatılmaktadır. Ancak İş Kanunu uyarınca asıl olan taraflar arasında yapılan iş sözleşmesinin belirsiz süreli oluşudur.

Yargıtay tarafından yurtdışı müteahhitlik işlerinin belirli süreli yapılamayacağı kesin olarak kabul edilmiş ve bu konuda içtihat birliği sağlanmıştır. Bu nedenle proje bitimi gerekçesiyle işten çıkarılan işçiler de kıdem tazminatı alma hakkına sahiptir.

Kıdem Tazminatı Hesaplama

Hesaplama Yöntemi

Yurt dışında çalışan kıdem tazminatı hesaplama işlemi, Türkiye’deki işçilerle aynı kurallara tabidir:

Formül: Kıdem Tazminatı = (Son Brüt Ücret × Çalışılan Tam Yıl) + (Günlük Brüt Ücret × Kalan Gün Sayısı)

2025 Kıdem Tazminatı Tavanı

2025 kıdem tazminatı tavanı yılda iki kez güncellenmektedir:

• 1 Ocak – 30 Haziran 2025: 46.655,43 TL
• 1 Temmuz – 31 Aralık 2025: 53.919,68 TL

Bu tutarlar, yüksek maaşlı çalışanların her yıl için alabileceği maksimum kıdem tazminatı miktarıdır.

Döviz Üzerinden Hesaplama

Yurt dışında döviz alan işçi hakları konusunda önemli bir husus vardır: Yurtdışına gönderilen işçinin imzaladığı sözleşmede ücretini dolar veya euro üzerinden almışsa, daha sonra açacağı davayı dolar veya euro üzerinden açabilir ve işçilik alacakları bu döviz üzerinden talep edilir.

Döviz üzerinden hesaplamada önce fesih tarihindeki kıdem tazminatı tavanı Türk Lirası üzerinden kontrol edilir, tavan aşılıyorsa tavan tutarı esas alınarak aynı kurdaki dövize çevrilir.

Ücret Tespiti ve Gerçek Ücret

Yurt dışı işçi gerçek ücret tespiti kıdem tazminatı hesabında kritik öneme sahiptir. Çoğu zaman sözleşmelerde yazılı ücretler gerçeği yansıtmamaktadır.

Yurt dışı işyerinde vasıflı bir işçinin düşük ücretle çalıştığının kabulü hayatın olağan akışına uygun değildir. Bu nedenle emsal işçi ücretleri araştırılarak gerçek ücret belirlenir.

Ücret Tespitinde Dikkate Alınan Unsurlar:

• İşçinin yaptığı işin niteliği
• Kıdem süresi
• Bordro kayıtları
• Emsal ücret araştırması
• Yemek ve barınma yardımları

Emsal Mahkeme Kararları

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi Kararı (2012/11520 E. 2012/19335 K.)

Davacının davalı şirket tarafından yurt dışı işyerine çalıştırılmak üzere gönderildiği, yurt dışı işyerinde davalının organik bağ içinde olduğu şirket tarafından çalıştırıldığı anlaşıldığından, iş sözleşmesinin haksız feshi nedeniyle davalının kıdem ve ihbar tazminatından sorumluluğuna karar verilmesi isabetli bulunmuştur.

Son Dönem Yargıtay Kararı (2022)

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, yurt dışında faaliyet gösteren Türk şirketinde çalışan Türk vatandaşı işçilerin işçilik alacaklarının çalıştıkları yabancı ülke hukukuna göre hesaplanması gerektiğine hükmetmiştir. Bu karar, bazı durumlarda yabancı ülke hukukunun daha avantajlı olması halinde işçi lehine uygulanabileceğini göstermektedir.

Sık Sorulan Sorular

Yurt Dışında Çalışanların Diğer Hakları

İhbar Tazminatı

Yurt dışı çalışan ihbar tazminatı, iş sözleşmesinin bildirim süresine uyulmadan feshedilmesi durumunda ödenen tazminattır. İhbar süreleri:

• 6 aydan az: 2 hafta
• 6 ay – 1,5 yıl arası: 4 hafta
• 1,5 – 3 yıl arası: 6 hafta
• 3 yıldan fazla: 8 hafta

Fazla Mesai Alacağı

Yurt dışı fazla mesai hakları da Türk İş Kanunu’na tabidir. Fazla mesai yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatlama yükümlülüğü altındadır. İşçinin ispat yolunda kullanabileceği temel delil imzalı bordrodur.

Yıllık İzin Hakkı

Yıllık izin hakkı yurt dışı çalışan için de geçerlidir. İşe başladığı tarihten itibaren bir yılını tamamlayan işçi, kıdemine göre:

• 1-5 yıl arası: Yılda 14 gün
• 5-15 yıl arası: Yılda 20 gün
• 15 yıldan fazla: Yılda 26 gün

ücretli izin hakkına sahiptir.

Dava Süreci ve Gerekli Belgeler

Arabuluculuk Süreci

1. Arabuluculuk bürosuna başvuru (çalışılan yerin en yakın arabuluculuk bürosu)
2. İlk toplantı daveti (işverene)
3. Müzakere görüşmeleri
4. Anlaşma veya anlaşmazlık tutanağı

Mahkeme Süreci

Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa:

1. İş mahkemesine dava dilekçesi verilir
2. Duruşmalar yapılır
3. Bilirkişi incelemesi
4. Karar

Temin Edilmesi Gereken Belgeler

• İş sözleşmesi (varsa)
• Yurt dışı giriş-çıkış kayıtları (Emniyet Genel Müdürlüğü’nden)
• Bordro ve ücret belgeleri
• Banka hesap dökümü (ücret ödemelerini gösterir)
• SGK hizmet dökümü
• Tanık bilgileri
• E-posta yazışmaları
• WhatsApp görüşmeleri

İşverenlere Uyarılar

Yurt dışı işçi çalıştıran firmalar için önemli hususlar:

1. Belirli süreli sözleşme imzalatmak kıdem tazminatından kurtarmaz
2. Düşük ücret göstermek ispat aşamasında işvereni zor duruma düşürür
3. İstifa belgesi alındığı halde tazminat ödenmesi çelişki yaratır
4. Proje bitimi haklı fesih sebebi değildir
5. Organik bağ ispatlanırsa Türkiye’deki firma sorumlu olur

---

Sonuç ve Öneriler

Yurt dışında çalışan işçi hakları Türkiye’deki işçilerle aynı koruma altındadır. En az 1 yıl çalışan ve diğer şartları taşıyan her işçi kıdem tazminatı talep edebilir.

İşçilere Tavsiyeler:

1. İş sözleşmenizi mutlaka imzalayın ve bir nüshasını saklayın
2. Ücret ödemelerini kayıt altına alın (banka havalesi, dekont)
3. Çalışma belgelerinizi muhafaza edin
4. İstifa belgesi imzalarken çok dikkatli olun
5. Avukat desteği alın – işçi avukatı ile süreci yönetin
6. 5 yıllık zamanaşımı süresine dikkat edin

Önemli Hatırlatma:

Bu makalede verilen bilgiler genel hukuki bilgilendirme amaçlıdır. Her somut olayın kendine özgü koşulları bulunabilir. Kişisel durumunuz için mutlaka uzman bir iş hukuku avukatından destek alın.

Kıdem tazminatı hakkınız yasal güvence altındadır. Yurt dışında çalışmış olmanız bu hakkınızı ortadan kaldırmaz. Haklarınızı bilmek ve gerektiğinde talep etmek sizin en doğal hakkınızdır.