Askerdeyken İşsizlik Maaşı Alınabilir mi?

Askerlik görevini yerine getiren vatandaşlar, iş hayatlarındaki bu zorunlu kesinti sonrasında ekonomik endişeler yaşayabilir. Muvazzaf askerlik nedeniyle işten ayrılan çalışanların işsizlik maaşı hakkı bulunup bulunmadığı, askerlik sırasında işsizlik ödeneği alınıp alınmayacağı ve askerlik dönüşü işsizlik maaşı başvuru koşulları hakkında eksiksiz bilgiler bu rehberimizde yer alıyor.

Fiili Askerlik Yaparken İşsizlik Maaşı Alınabilir mi?

Fiilen askerlik yaptığınız süre boyunca işsizlik maaşı alamazsınız. Bu durum, 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu çerçevesinde açıkça düzenlenmiştir. Askerlik süresince işsizlik ödeneği durdurulur ve terhis tarihinden itibaren yeniden başlatılabilir.

Askerlik Süresince İşsizlik Ödeneği Neden Ödenmez?

Er veya erbaş olarak zorunlu askerlik hizmeti yapanlar, bu süre zarfında Türk Silahlı Kuvvetleri’ne bağlı olarak görev yaptıkları için işsizlik sigortası kapsamı dışında kalırlar. Muvazzaf askerlik yapan kişilere bu dönemde işsizlik maaşı ödenmemesi yasal bir zorunluluktur.

Askerlik Nedeniyle İşten Ayrılan İşçinin İşsizlik Maaşı Hakkı

Askerlik sebebiyle işten ayrılan işçiler, belirli koşulları sağladıkları takdirde işsizlik ödeneğine hak kazanırlar. Ancak bu hak, askerlik öncesi ve sonrası dönemler için geçerlidir.

İşsizlik Maaşı Alabilme Koşulları

Askerlik nedeniyle işten çıkış yapan bir çalışanın işsizlik maaşı alabilmesi için aşağıdaki şartları taşıması gerekir:

• İşten çıkış kodu “Askerlik” (Kod 12) olarak bildirilmiş olmalıdır
• Son üç yılda en az 600 gün işsizlik sigortası primi ödenmiş olmalıdır
• Son 120 gün kesintisiz hizmet akdi devam etmiş olmalıdır
• Sigorta çıkış tarihi ile askerliğe sevk tarihi arasında 90 günü geçmemiş olmalıdır (bedelli askerlik için bu süre aranmaz)

Askerlik Öncesi İşsizlik Maaşı Alınır mı?

Askere gitmeden önce işsizlik maaşı almak genellikle mümkün değildir. Ancak, askere gidiş tarihinin sağlık nedenleriyle veya kişinin isteği dışında üç aydan fazla ertelenmesi durumunda, erteleme tarihinden itibaren işsizlik ödeneği ödemesi başlatılabilir. Bu durumda işten ayrılış tarihi ile erteleme nedeni arasındaki süre mücbir sebep olarak kabul edilir.

Askerlik Dönüşü İşsizlik Maaşı Nasıl Alınır?

Terhis olduktan sonra işsizlik maaşına başvurmak isteyen vatandaşların dikkat etmesi gereken önemli noktalar bulunmaktadır.

Başvuru Süresi ve Yöntemi

Askerlik dönüşü işsizlik ödeneği almak için terhis tarihinden itibaren 30 gün içinde İŞKUR’a başvuru yapılması gerekmektedir. Bu süre geçirilirse, gecikilen her gün toplam hak sahipliği süresinden düşülür.

İşsizlik maaşı başvurusu üç farklı yöntemle yapılabilir:

1. İŞKUR il veya şube müdürlüklerine şahsen başvuru
2. e-Devlet üzerinden elektronik başvuru (turkiye.gov.tr)
3. İŞKUR resmi web sitesi üzerinden online başvuru

Gerekli Belgeler

Askerlik sonrası işsizlik maaşı başvurusu için şu belgeler gereklidir:

• Terhis belgesi
• Kimlik fotokopisi
• İşten çıkış bildirimi (SGK tarafından düzenlenir)
• IBAN bilgisi içeren banka hesap numarası

Askerlik Sırasında İşsizlik Ödeneği Alanların Durumu

İşsizlik ödeneği alırken askere çağrılan kişilerin durumu farklı şekilde ele alınır.

İşsizlik Maaşı Alırken Askere Gidenler

Eğer işsizlik maaşı almakta iken vatani görevinizi yapmak üzere askere giderseniz:

• İşsizlik ödeneğiniz askerlik süresince askıya alınır
• Askerlik sonrası İŞKUR’a başvurduğunuzda kalan süre kadar ödenek yeniden başlatılır
• Askere gittiğiniz durumu mutlaka İŞKUR’a bildirmelisiniz
• Bildirim yapılmazsa, askerlik süresince ödenen tutarlar yasal faiz ile geri alınır

İşsizlik Ödeneği Ödeme Süreleri

Son üç yılda ödenen prim gün sayısına göre işsizlik maaşı ödeme süreleri:

• 600-899 gün prim: 180 gün (6 ay) işsizlik ödeneği
• 900-1079 gün prim: 240 gün (8 ay) işsizlik ödeneği
• 1080 gün ve üzeri prim: 300 gün (10 ay) işsizlik ödeneği

Askerlik Dönüşü İşe Geri Alınmazsa Ne Olur?

Askerlik sonrası işe başlatılmama durumu, işçi hakları açısından önemli bir konudur.

İşe İade Hakkı ve Koşulları

4857 sayılı İş Kanunu’nun 31. maddesi uyarınca, askerlik görevini tamamlayan işçi:

• Terhis tarihinden itibaren 2 ay içinde işverene başvurmalıdır
• İşveren, aynı veya benzer bir pozisyonda işçiyi işe almak zorundadır
• Boş pozisyon yoksa, açılacak ilk pozisyona işçi öncelikli olarak alınmalıdır

İşe Alınmama Durumunda Tazminat Hakkı

İşveren işçiyi işe almazsa, işçiye 3 aylık ücret tutarında tazminat ödemekle yükümlüdür. Bu tazminat için ayrıca dava açılması gerekmektedir.

Yargıtay 22. Hukuk Dairesi’nin 05.05.2014 tarihli kararında belirtildiği üzere: “Davacının askerlik dönüşü işverence işe alınıp alınmaması yeni bir iş sözleşmesinin kurulması ile ilgilidir. Bu sebeple davacının işe iade isteğinde bulunması mümkün değildir.”

İşsizlik Maaşı Başvurusu

Askerlik dönüşü işe başlatılmayan çalışanlar, diğer koşulları da sağlamaları halinde işsizlik ödeneğine başvurabilirler. Bu durumda işten çıkış kodu doğru olarak işlenmiş olmalıdır.

Bedelli Askerlik Yapanların İşsizlik Maaşı Hakkı

Bedelli askerlik yapanların hakları, zorunlu askerlik yapanlarla aynıdır.

Bedelli Askerlik Sonrası İşsizlik Ödeneği

Bedelli askerlik nedeniyle işten ayrılanlar için:

• 90 günlük süre sınırı aranmaz
• Fiilen silah altına alındıkları için işsizlik ödeneği hakkına sahiptirler
• Kıdem tazminatı alma hakları mevcuttur

Konya Bölge Adliye Mahkemesi’nin emsal kararında belirtildiği gibi: “Bedelli askerlik nedeniyle işine ara verecek işçinin askere gideceğini belirterek iş akdini feshetmemişse dönüşünde aynı yerde çalışma hakkına sahiptir. Ancak bunun yerine ücretsiz izin de talep edebilir.”

İşsizlik Maaşı Nasıl Hesaplanır?

İşsizlik maaşı hesaplaması şu şekilde yapılır:

Not; Sitemiz aracılığıyla işsizlik maaşı tutarını kolayca hesaplamak için İşsizlik Maaşı Hesaplama Robotunu kullanabilirsiniz.

Hesaplama Yöntemi

• Alt sınır: Brüt asgari ücretin %40’ı
• Üst sınır: Brüt asgari ücretin %80’i

2025 yılı için üst sınır 20.646,49 TL olarak belirlenmiştir. Damga vergisi düşüldükten sonra net tutar ödenir.

Örnek Hesaplama

Son 4 aylık brüt maaşı 30.000 TL olan bir çalışan için:

• Hesaplama: 30.000 x %40 = 12.000 TL
• Damga vergisi düşümü sonrası: Yaklaşık 11.908 TL net ödeme

Sıkça Sorulan Sorular

Emsal Mahkeme Kararları

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi – 2017/11087 E. 2019/13276 K.

“İşçinin 1475 sayılı Yasanın 14. maddesi hükümleri uyarınca emeklilik, evlilik, muvazzaf askerlik gibi nedenlerle iş sözleşmesini feshetmesi durumunda ihbar tazminatı talep hakkı bulunmamaktadır. Anılan fesihlerde işveren de ihbar tazminatı talep edemez.”

Yargıtay 22. Hukuk Dairesi – 2017/16386 E. 2018/23401 K.

Bu kararda Yargıtay, askerlik nedeniyle işten ayrılma durumunda işçinin kıdem tazminatı hakkının bulunduğunu, ancak ihbar tazminatı alamayacağını vurgulamıştır.

Yargıtay 22. Hukuk Dairesi – 2015/13446 E. 2016/18518 K.

“Davacının ilk dönem çalışması askerlik sebebiyle sona erdiğinden bu dönem bakımından kıdem tazminatının hesaplanarak hüküm altına alınması gerekirken…” şeklinde hüküm kurulmuştur.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu – 2015/1608 E. 2018/448 K.

Bu kararda, askerlik dönüşü işe başlatılmama durumunda işçinin işe iade davası açamayacağı, ancak 3 aylık ücret tutarında tazminat talep edebileceği belirtilmiştir.

---

Askerlik nedeniyle işten ayrılan çalışanların hakları yasal güvence altındadır. Fiili askerlik yapılan süre boyunca işsizlik maaşı alınamasa da, askerlik öncesi ve sonrası işsiz kalınan dönemler için bu haktan yararlanılabilir.

Önemli Hatırlatmalar

• İşten ayrılırken mutlaka çıkış kodunun “12 – Askerlik” olarak girildiğinden emin olun Bakınız: SGK işten çıkış kodları ve Anlamları
• Terhis tarihinden itibaren 30 gün içinde İŞKUR’a başvurun
• İşsizlik ödeneği alırken askere giderseniz durumu bildirin.
• Askerlik dönüşü işverenin sizi işe almaması durumunda hem tazminat hem işsizlik maaşı haklarınızı kullanabilirsiniz
• 600 gün prim, son 120 gün kesintisiz çalışma ve 30 gün içinde başvuru şartlarını eksiksiz yerine getirin